Thứ Năm, 26 tháng 2, 2004

Cổ vật hoàng thành Thăng Long mới phát hiện

Trước cổng bảo tàng Lịch sử hôm khai mạc trưng bày chuyên đề “Cổ vật hoàng thành Thăng Long mới phát hiện” có treo đôi câu thơ: Ai về Bắc ta đi với; thăm lại non sông giống Lạc Hồng của cố nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ. Nhưng từ 25-2 đến hết tháng 6-2004, nhưng người con miền Nam chưa một lần về Bắc cũng có thể đến giáp mặt những dấu tích xa xưa của cha ông thời Đinh, Lê, Lý, Trần... trong phòng triển lãm.

Lá bồ đề men xanh thời Trần
Lá bồ đề men xanh thời Trần

Chỉ với 328 hiện vật (trong số hơn 4 triệu cá thể hiện vật khai quật được) được trưng bày ở đây, nhưng sự sắp xếp bố trí của bảo tàng đã mang đến cho công chúng một thông điệp vô cùng quan trọng: người xưa đã sống ra sao?


Bệ đá hoa sen thời Lý
Bệ đá hoa sen thời Lý

Dẫu không có dịp “cúi đầu trước đất tổ ngàn năm” nhưng những người vào thăm phòng trưng bày hiện vật sẽ rất đỗi xúc động khi diện kiến những bệ đá xây thành, những tảng đá chạm hình hoa sen kê chân cột, những viên gạch xây thành còn khắc chữ Hán với nét chạm hãy còn rất sắc sảo.
Thăng Long thành còn sống mãi trong văn chương Nguyễn Du, Bà Huyện Thanh Quan và bao nhiêu văn tài đất bắc khác, nhưng vật liệu của một công trình kiến trúc cách đây hàng ngàn năm thì đến bây giời mới có thể “sờ thấy” được.

Tuyến trưng bày về các loại ngói lợp hoàng thành thực sự gây bất ngờ cho khách tham quan. Ngọn lửa của cha ông ngàn xưa giờ vẫn cháy, trong các loại ngói trưng bày ở đây.



Viên gạch có dòng chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên"
Về việc viên gạch “Đại Việt quốc quân thành chuyên” thời Đinh tìm thấy ở Thăng Long, tiến sĩ Tống Trung Tín lý giải từ thời Đinh, thành Đại La đã rất sầm uất rồi, có các công trình xây dựng lớn, nên mới có loại gạch xây thành ở đây.

Tuyến ngói trưng bày có nhiều loại, thuộc nhiều triều đại khác nhau: thời Trần có ngói mũi nhọn, ngói mũi hài; thời Đinh - Tiền Lê còn ngói âm (thế kỷ 7); đặc biệt có ngói men xanh từ thế kỷ 11-12. Ngói dùng lợp viền mái của hoàng thành xưa thời Lý, Trần cũng hết sức đặc biệt: đây là loại ngói ống bằng đất nung có gắn tượng lá bồ đề trên đầu, đến nay trải ngót ngàn năm vẫn còn giữ được màu đỏ.
Điều bất ngờ là có một viên gạch thời Đinh tìm được tại khu di chỉ hoàng thành, trên mặt gạch còn khắc dòng chữ “Đại Việt quốc quân thành chuyên”. Tiến sĩ Tống trung Tín cho biết dòng chữ này có nghĩa: đây là viên gạch dùng để xây quân thành Đại Việt.

Và còn nhiều viên gạch khác, nhưng những viên gạch thời xưa có ghi cả tên phiên hiệu quân đội như những viên gạch có tên Tráng phong quân, Dương vũ quân, Huyền ba quân.. “Cho thấy thời xưa quân đội còn kiêm cả sản xuất và đóng gạch xây thành”. Bên cạnh đó, còn một số vật dụng như gạch thông gió, thuyền tán thuốc bằng gốm... mang hình ảnh của cả một nếp sống thời xưa.

Đời sống hoàng cung xưa giờ còn trong những vật dụng như chén, dĩa, bát, khạp, lon... bằng gốm sứ. Chiếc bát có hình rồng năm móng là hiện thân của quyền lực vương triều một thời rực rỡ xa xưa.

Chim uyên ương thời Lý
Chim uyên ương thời Lý
Không hiểu sao, tượng của một con chim uyên ương bằng đất nung có từ thời Đinh vẫn còn tìm thấy được, chú uyên ương này (bị gãy mất phần đầu) được đưa vào trưng bày cạnh bên đôi uyên khác cũng bằng đất nung nhưng có niên đại thời Lý.

Chim uyên ương, cùng với những chiếc lá bồ đề có hình phượng, hình rồng, bằng đất nung và màu men xanh.... là những phù điêu họa tiết dùng trang trí trên mái ngói của công trình kiến trúc hoàng thành xưa, và cũng là những hiện vật độc đáo nhất.

Kỳ thú hơn, là có cả một khẩu đại bác bằng đồng có từ thời Lê Trung Hưng đến nay vẫn còn nguyên vẹn.